Cấu trúc rừng và đa dạng loài cây gỗ ở rừng tự nhiên lá rộng thường xanh nghèo tại xã Ninh Điền, Hòa Hội và Phước Vinh, tỉnh Tây Ninh
,
,
,
,
&
Article Sidebar
Main Article Content
Tóm tắt
Rừng tự nhiên lá rộng thường xanh nghèo là một hợp phần quan trọng của hệ sinh thái rừng nhiệt đới, có vai trò duy trì đa dạng sinh học và tạo nền tảng cho phục hồi rừng bền vững. Nghiên cứu này nhằm đánh giá cấu trúc quần thụ, đặc điểm tái sinh tự nhiên và mức độ đa dạng loài cây gỗ của rừng tự nhiên núi đất lá rộng thường xanh nghèo tại các xã Ninh Điền, Hòa Hội và Phước Vinh, tỉnh Tây Ninh, làm cơ sở cho quản lý và phục hồi rừng. Kết quả ghi nhận 47 loài cây gỗ thuộc 24 họ, trong đó họ Dầu (Dipterocarpaceae) giữ vai trò ưu thế; các họ Đậu, Bồ hòn, Cám và Bông tham gia đáng kể trong cấu trúc quần xã. Năm loài có ý nghĩa sinh thái gồm Làu táu, Săng đá, Trường chua, Cám và Dầu mít. Mật độ bình quân đạt 516 cây/ha, trữ lượng 84,5 m³/ ha. Phân bố đường kính có dạng một đỉnh lệch trái theo hàm Weibull, trong khi phân bố chiều cao tuân theo hàm phân bố chuẩn, phản ánh trạng thái rừng phục hồi trung gian sau tác động với cấu trúc còn đơn giản. Tầng cây tái sinh đạt mật độ 4.288 cây/ha, chủ yếu tái sinh từ hạt, với sự tham gia mạnh của các loài bản địa. Các chỉ số Shannon và Pielou cho thấy sự cân bằng tốt giữa các nhóm loài và không có hiện tượng ưu thế tuyệt đối. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên, làm giàu rừng bằng loài bản địa và theo dõi động thái rừng, góp phần phục hồi và quản lý bền vững rừng tại khu vực nghiên cứu.
Article Details
Tài liệu tham khảo
Bui, T. H. (2024). Structural characteristics of recovering natural forests at states IIIA1 and IIIA2 in Ben En National Park, Thanh Hoa Province. Hong Duc University Journal of Science 59, 75-83. https://hdujs.edu.vn/index. php/hdujs/article/view/90.
Cao, T. T. H., & Do, H. H. (2019). Structural characteristics and tree species diversity of natural forest at state IIIA1 on the eastern and western slopes of the ecological restoration zone of Ba Vi National Park, Hanoi. Journal of Forestry Science and Technology 1, 65-74.
Chazdon, R. L., Norden, N., Colwell, R. K., & Chao, A. (2022). Monitoring recovery of tree diversity during tropical forest restoration: Lessons from long-term trajectories of natural regeneration. Philosophical Transactions of The Royal Society B 378, 20210069. https://doi.org/10.1098/ rstb.2021.0069.
Dawkins, H. C. (1958). The management of natural tropical high-forest with special reference to Uganda. Oxford, England: Commonwealth Forestry Institute, University of Oxford.
Do, H. H., Cao, T. T. H., & Nguyen, T. H. (2023). Some characteristics of natural regeneration in three forest states in Vu Quang National Park, Ha Tinh Province. Journal of Forestry Science and Technology (4), 28-36. https://journal.vnuf.edu.vn/vi/article/view/649.
FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations). 2018. The state of the world’s forests 2018 - Forest pathways to sustainable development. Rome, Italy: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Fernando, E. (1998). Forest formations and flora of the Philippines: Handout in FBS 21. College of Forestry and Natural Resources, University of the Philippines at Los Banos, Laguna, Philippines.
GSPV (Government of the Socialist Republic of Viet Nam). (2021). Decree No. 84/2021/NDCP dated September 22, 2021, amending and supplementing a number of articles of Decree No. 06/2019/ND-CP on the management of endangered, precious, and rare forest flora and fauna and the implementation of the Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES). Retrieved April 12, 2025, from https:// thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moitruong/Nghi-dinh-84-2021-ND-CP-sua-doiNghi-dinh-06-2019-ND-CP-quan-ly-thuc-vatrung-488788.aspx.
Hernández-Ruedas, M. A., Arroyo-Rodríguez, V., Meave, J. A., Martínez-Ramos, M., IbarraManríquez, G., Martínez, E., Jamangapé, G., Melo, F. P. L., & Santos, B. A. (2014). Conserving tropical tree diversity and forest structure: The value of small rainforest patches in moderatelymanaged landscapes. Plos One 9(6), e98931. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0098931.
Le, D. T., Tran, X. T., Le, T. H., & Le, A. T. (2023). Structural characteristics and tree species diversity of evergreen closed forest in Muong Phang, Dien Bien Province. Journal of Forestry Science and Technology 12(5), 96-106. https://journal.vnuf.edu.vn/vi/article/view/116.
Liu, J. (2025). Progress in research on the effects of environmental factors on natural forest regeneration. Frontiers in Forests and Global Change 8, 1525461. https://doi.org/10.3389/ ffgc.2025.1525461.
MARD (Ministry of Agriculture and Rural Development). (2022). Circular No. 17/2022/ TT-BNNPTNT dated October 27, 2022, amending and supplementing a number of articles of Circular No. 29/2018/TT-BNNPTNT on silvicultural measures. Retrieved April 12, 2025, from https://thuvienphapluat.vn/ van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Thongtu-17-2022-TT-BNNPTNT-sua-doi-Thongtu-29-2018-TT-BNNPTNT-bien-phap-lamsinh-535557.aspx.
MARD (Ministry of Agriculture and Rural Development). (2018). Circular No. 28/2018/ TT-BNNPTNT dated November 16, 2018, on sustainable forest management. Retrieved April 12, 2025, from https://thuvienphapluat. vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Thongtu-28-2018-TT-BNNPTNT-quy-dinh-ve-quanly-rung-ben-vung-402853.aspx.
Margalef, R. (1968). Perspectives in ecological theory. Chicago, USA: University of Chicago Press.
NASRV (National Assembly of the Socialist Republic of Viet Nam). (2017). Law No. 16/2017/QH14 dated November 15, 2017. Law on Forestry. Retrieved August 12, 2025, from https:// thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/ Luat-lam-nghiep-367277.aspx.
Ngo, T. P., Phan, M. X., & Nguyen, M. C. (2023). Structural characteristics and tree species diversity of evergreen broad-leaved forests in Phuoc Binh National Park, Ninh Thuan Province. Journal of Agriculture and Rural Development 1, 71–81.
Nguyen, H. H., Pham, V. D., Bui, T. D., Trinh, H. M., Nguyen, V. Q., & Nguyen, T. T. (2024). Effects of species and tree size diversity on above-ground biomass in diverse heterogeneous tropical evergreen forests, Quang Binh Province, north central Vietnam. Annals of Forest Research 67(1), 31-40. https://doi.org/10.15287/afr.2024.3293.
Nguyen, M. C., To, Q., Mac, V. C., Nguyen, T. M. H., Nguyen, T. T., Dang, L. T. L., & Ho, T. T. (2025). Forest structure, tree species diversity, and soil carbon stocks in rich evergreen broadleaf natural forest at Lo Go - Xa Mat National Park, Tay Ninh Province. Vietnam Journal of Forest Sciences 14(7), 1130. https://doi. org/10.70169/VJFS.1130.
Nguyen, T. T. H., & Tran, T. T. H. (2014). Study on some structural characteristics of evergreen broadleaf natural forest in Vu Quang National Park, Ha Tinh Province. Journal of Forestry Science 3, 3408-3416.
Pan, Y., Birdsey, R. A., Fang, J., Houghton, R., Kauppi, P. E., Kurz, W. A., Phillips, O. L., Shvidenko, A., Lewis, S. L., Canadell, J. G., Ciais, P., Jackson, R. B., Pacala, S. W., McGuire, A. D., Piao, S., Rautiainen, A., Sitch, S., & Hayes, D. (2011). A large and persistent carbon sink in the world’s forests. Science 333(6045), 988-993. https://doi. org/10.1126/science.1201609.
PCTNP (People’s Committee of Tay Ninh Province). (2018). Approval of the 2018 land-use plan of Chau Thanh district. Retrieved April 25, 2025, from https://www.tayninh.gov.vn/vi/news/ thong-tin-dat-dai/ph-duy-t-k-ho-ch-s-d-ng--tn-m-2018-c-a-huy-n-ch-u-th-nh-38506.html.
Pielou, E. C. (1975). Ecological diversity. London, England: Wiley - Interscience Publication.
Pretzsch, H. (2009). Forest dynamics, growth and yield: From measurement to model. Berlin, Germany: Springer-Verlag.
Psistaki, K., Tsantopoulos, G., & Paschalidou, A. K. (2024). An overview of the role of forests in climate change mitigation. Sustainability 16(14), 6089. https://doi.org/10.3390/su16146089.
Shannon, C. E., & Weaver, W. (1963). The mathematical theory of communication. Urbana, IL, USA: University of Illinois Press.
Simpson, E. H. (1949). Measurment of diversity. Nature 163(4148), 688. http://dx.doi. org/10.1038/163688a0.
Thai, V. T. (1999). Tropical forest ecosystems in Vietnam. Ha Noi, Vietnam: Science and Technology Publishing House.
Tran, H. (2002). Timber resources of Vietnam. Ha Noi, Vietnam: Agricultural Publishing House.
Vo, D. H. (2015). Carbon stocks in tropical evergreen broadleaf forests in central highlands Vietnam. International Forestry Review 17(1), 20-29. https://www.jstor.org/stable/24310649.
Vo, D. H. (2014). Study on structural characteristics of the upper tree layer of forest state IIA in Yen Lap protection forest, Quang Ninh province. Journal of Forestry Science 3, 3390-3398.
Vo, V. C. (2003). Common plant dictionary. Vol. 1. Ho Chi Minh City, Vietnam: Science and Technology Publishing House.
Vo, V. C. (2004). Common plant dictionary. Vol. 2. Ho Chi Minh City, Vietnam: Science and Technology Publishing House.
Vu, A. D. (2025). Structural characteristics and tree species diversity of poor evergreen broadleaf natural forest on soil mountains in Dau Tieng protection forest, Tay Ninh province (Master’s thesis). Nong Lam University, Ho Chi Minh City, Vietnam.
Williams, B. A., Beyer, H. L., Fagan, M. E., Chazdon, R. L., Schmoeller, M., Sprenkle-Hyppolite, S., Griscom, B. W., Watson, J. E. M., Tedesco, A. M., Gonzalez-Roglich, M., Daldegan, G. A., Bodin, B., Celentano, D., Wilson, S. J., Rhodes, J. R., Alexandre, N. S., Kim, D.-H., Bastos, D., & Crouzeilles, R. (2024). Global potential for natural regeneration in deforested tropical regions. Nature 636(8041), 131-137. https://doi. org/10.1038/s41586-024-08106-4.