Định danh thành phần tuyến trùng ký sinh thực vật hiện diện tại rễ và vùng đất quanh rễ cây lúa (Oryza sativa) tại tỉnh Sóc Trăng
,
*
,
&
Article Sidebar
Main Article Content
Tóm tắt
Cây lúa (Oryza sativa) là cây lương thực quan trọng hàng đầu tại Việt Nam, những nghiên cứu gần đây cho thấy tuyến trùng ký sinh thực vật ngày càng được quan tâm do tác động tiêu cực mà chúng gây ra. Nghiên cứu này nhằm xác định các loài tuyến trùng ký sinh trên cây lúa (Đài Thơm 8) tại một số khu vực canh tác ở tỉnh Sóc Trăng. Kết quả đã xác định được 4 giống bao gồm Meloidogyne, Hirschmanniella, Tylenchorhynchus và Tylenchus. Dựa vào đặc điểm và các chỉ số hình thái đã định danh được 7 loài tuyến trùng gồm: Meloidogyne graminicola, Hirschmanniella diversa, H. mucronata, H. oryzae, Tylenchorhynchus leviterminalis, T. nudus và Tylenchus sp. Đáng chú ý, giống Hirschmanniella xuất hiện với mật độ cao và hiện diện 100% trong tất cả các mẫu khảo sát, mật độ ký sinh trong rễ cao hơn trong đất; loài Meloidogyne graminicola phổ biến nhưng ghi nhận mật số thấp trên mô hình lúa ngập nước; loài Tylenchorhynchus leviterminalis chỉ xuất hiện với mật độ rải rác và mật độ trong rễ cao hơn trong đất. Vùng canh tác lúa tại tỉnh Sóc Trăng có sự đa dạng thấp về thành phần tuyến trùng và Hirschmanniella là tuyến trùng gây hại chính trong vùng đất quanh rễ lúa. Kết quả này là cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp phòng trừ tuyến trùng ký sinh trên lúa trong các nghiên cứu tiếp theo.
Article Details
Tài liệu tham khảo
AGROINFO (The Center for Agricultural and Rural Development Information). (2022). Rice report 2022. Retrieved April 5, 2022, from https://agro.gov.vn/images/files/Bao%20cao%20thuong%20nien%20lua%20gao%202022.pdf.
Allen, M. W. (1955). A review of the nematode genus Tylenchorhynchus. Univiversity of California Publications in Zoology 61, 129-166.
Beesa, N., Sasnarukkit, A., Jindapunnapat, K., Chinnasri, B., & Chairin, T. (2021a). Incidence and characterization of rice root nematodes, Hirschmanniella mucronata, from rice fields in Pathum Thani province, Thailand. Trends in Sciences 18(22), 486-486. https://doi.org/10.48048/tis.2021.486.
Beesa, N., Sasnarukkit, A., Jindapunnapat, K., Tivet, F., Bellafiore, S., & Chinnasri, B. (2021b). Species characterization and population dynamics of Hirschmanniella mucronata in lowland rice fields managed under conservation agriculture in Cambodia. Journal of The Saudi Society of Agricultural Sciences 20(3), 137-145. https://doi.org/10.1016/j.jssas.2020.12.009.
Bellafiore, S., Jougla, C., Chapuis, E., Besnard, G., Suong, M., Vu, P. N., De Waele, D., Gantet, P., & Thi, X. N. (2015). Intraspecific variability of the facultative meiotic parthenogenetic root-knot nematode (Meloidogyne graminicola) from rice fields in Vietnam. Comptes Rendus Biologies 338(7), 471-483. https://doi.org/10.1016/j.crvi.2015.04.002.
Bellé, C., Balardin, R. R., Nora, D. D., Schmitt, J., Gabriel, M., Ramos, R. F., & Antoniolli, Z. I. (2019). First report of Meloidogyne graminicola (Nematoda: Meloidogynidae) on barley (Hordeum vulgare) in Brazil. Plant Disease 103(5), 1045-1045. https://doi.org/10.1094/PDIS-11-18-2010-PDN.
Bridge, J., Plowright, R. A., & Peng DeLiang, P. D. (2005). Nematode parasites of rice. In Luc, M., Sikora, R. A., & Bridge, J. (Eds.). Plant parasitic nematodes in subtropical and tropical agriculture (87-130). Wallingford, UK: Cabi International.
Chau N. N. (2003). Plant nematodes and prevention facilities. Ha Noi, Vietnam: Science and Technology Publishing House.
Chau, N. N. & Thanh, N. V. (2000). Fauna of Vietnam, plant-parasitic nematodes. Ha Noi, Vietnam: Science and Technology Publishing House.
Chen, D. Y., Ni, H. F., Yen, J. H., Chen, R. S., & Tsay, T. T. (2006). Distribution of rice root nematode Hirschmanniella oryzae and a new recorded H. mucronata (Nematoda: Pratylenchidae) in Taiwan. Plant Pathology Bulletin 15, 197-210. Cuc, N. T. (1982). New weed host of rice stem nematode identified in Vietnam. International Rice Research Newsletter 7(3), 15.
Cuc, N. T. T., & Prot, J. C. (1992). Root-parasitic nematodes of deep-water rice in the Mekong Delta of Vietnam. Fundamental and Applied Nematology 15(6), 575-577.
De Waele, D., & Elsen, A. (2007). Challenges in tropical plant nematology. Annual Review of Phytopathology 45(1), 45-485. https://doi.org/10.1146/annurev.phyto.45.062806.094438.
Eroshenko, A. S., Nguyen, N., Nguyen, V. T., & Doan, K. (1985). Parasitic plant nematodes of North Vietnam. Retrieved March 20, 2025, from https://books.google.com.vn/books/about/Paraziticheskie_fitonematody_severno%C4%AD_c.html?id=dFdaAAAAIAAJ&redir_esc=y.
Fortuner, R., & Merny, G. (1979). Root-parasitic nematodes of rice. Revue de Nématologie 2(1), 79-102.
Handoo, Z. A. (2000). A key and diagnostic compendium to the species of the genus Tylenchorhynchus Cobb, 1913 (Nematoda: Belonolaimidae). Journal of Nematology 32(1), 20.
Hollis, J. J., & Keoboonrueng, S. (1984). Nematode parasites of rice. In Luc, M., Sikora, R. A., & Bridge, J. (Eds.). Plant parasitic nematodes in subtropical and tropical agriculture (69-108). Wallingford, UK: CAB International.
Hooper, D. J. (1986). Handling, fixing, staining and mounting nematodes. In Southey, J. F. (Ed.). Laboratory methods for work with plant and soil nematodes (39-54). London, UK: Stationery Office.
Jain, R. K., Khan, M. R., & Kumar, V. (2012). Rice rootknot nematode (Meloidogyne graminicola) infestation in rice. Archives of Phytopathology and Plant Protection 45(6), 635-645. https://doi.org/10.1080/03235408.2011.588059.
Khan, M. R., & Ahamad, F. (2020). Incidence of rootknot nematode (Meloidogyne graminicola) and resulting crop losses in paddy rice in northern India. Plant Disease 104(1), 186-193. https://doi.org/10.1094/PDIS-12-18-2154-RE.
Khun, K., Decraemer W., Couvreur, M., H., Karssen, G., Steel, G., & Bert, W. (2015). Deceptive morphological variation in Hirschmanniella mucronata (Nematoda: Pratylenchidae) and a polytomous key to the genus. Nematology 17, 377-400. http://hdl.handle.net/1854/LU-6902128.
Khuong, N. B. (1987). Hirschmanniella spp. in rice fields of Vietnam. Journal of Nematology 19(1), 82.
Luc, M. (1987). A reappraisal of Tylenchina (Nemata) in the family Pratylenchidae Thorne, 1949. Revue de Nématologie 10(2), 203-218.
Mantelin, S., Bellafiore, S., & Kyndt, T. (2017). Meloidogyne graminicola: A major threat to rice agriculture. Molecular Plant Pathology 18(1), 3-15. https://doi.org/10.1111/mpp.12394.
Netscher, C., & Erlan, E. (1993). A root-knot nematode, Meloidogyne cf graminicola, parasitic on rice in Indonesia. Afro-Asian Journal of Nematology 3(1), 90-95 https://doi.org/10.1079/cabicompendium.33243.
Nguyen, P. V. Nguyen, Tran, T. B., Nguyen, P. T., Nguyen, L., Nguyen, N.T., Bien, L.T., Ton, L. B., Le, T. T. H., Ton, A. T., Nguyen, Q. B., Huynh, B. V., Le, D. D., & Bellafiore S. (2021). The response of rice varieties to Meloidogyne graminicola from the Mekong Delta, Vietnam. Nematology 23(10), 1153-1170. https://doi.org/10.1079/cabicompendium.33243.
Nguyen, T. H., Masson, A. S., Moulin, L., Trinh, Q. P., Ha, V. C., & Bellafiore, VC. (2020a). Root knot nematode infections promoted by agricultural practice modifications in Vietnam and the impacts on rice production. Academia Journal of Biology 42(3), 15036. https://doi.org/10.15625/2615-9023/v42n3.15036.
Nguyen, V. S., Nguyen, P. T. K., Araki, M., Perry, R. N., Tran, L. B., Chau, K. M., Min, Y. Y., & Toyota, K. (2020b). Effects of cropping systems and soil amendments on nematode community and its relationship with soil physicochemical properties in a paddy rice field in the Vietnamese Mekong Delta. Applied Soil Ecology 156, 103683. https://doi.org/10.1016/j.apsoil.2020.103683.
Nguyen, V. S., Nguyen, P. T. K., Araki, M., Perry, R. N., Tran, L. B., Chau, K. M., Min, Y. Y., & Toyota, K. (2020c). Seasonal variation and vertical distribution of nematode communities and their relation to soil chemical property and rice productivity under triple rice cultivation in the Mekong Delta, Vietnam. Nematology 23(1), 33-46. https://doi.org/10.1163/15685411-bja10028.
Norton, D. C. (1978). Ecology of plant-parasitic nematodes. New York, USA: John Wiley & Sons Pulishers.
Pascual, M. L. D., Decraemer, W., De Ley, I. T., Vierstraete, A., Steel, H., & Bert, W. (2014). Prevalence and characterization of plant-parasitic nematodes in lowland and upland rice agro-ecosystems in Luzon, Philippines. Nematropica 44(2), 166-180.
Perry, R. N., Moens, M., & Starr, J. L. (2009). Rootknot nematodes. Wallingford, UK: CAB International.
Seinhorst, J. W. (1966). Killing nematodes for taxonomic study with hot fa 4: 1. Nematologica 12(1), 178-178a.
Sher, S. A. (1968). Revision of the genusHirschmanniella Luc & Goodey, 1963 (Nematoda: Tylenchoidea). Nematologica 14, 243-275.
Shrestha, R., Uzzo, F., Wilson, M. J., & Price, A. H. (2007). Physiological and genetic mapping study of tolerance to root‐knot nematode in rice. New Phytologist 176(3), 665-672. https://doi.org/10.1111/j.1469-8137.2007.02185.x.
Siddiqi, M. R. (2000). Tylenchida: parasites of plants and insects (2nd ed.). Wallingford, UK: CAB International.
Southey, J. F. (1986). Laboratory methods for work with plant and soil nemadodes. London, UK: Her Majesty’s Stationary Office.
Takagi, M., Goto, M., Wari, D., Kashima, T., & Toyota, K. (2019). Seasonal occurrence and life cycle of lotus root nematode Hirschmanniella diversa (Tylenchida: Pratylenchidae) in lotus roots in paddy fields. Applied Entomology and Zoology 54, 465-471. https://doi.org/10.1007/s13355-019-00644-y.
Takagi, M., Sekimoto, S., Mizukubo, T., Wari, D., Akiba, M., Perry, R. N., & Toyota, K. (2022). Geographical distribution and phylogenic relationships of Hirschmanniella diversa Sher (Nematoda: Pratylenchidae) in Japan. Nematology 25(1), 45-58. https://doi.org/10.1163/15685411-bja10202.
Talavera, M., Watanabe, T., & Mizukubo, T. (2002). Description of Tylenchorhynchus shimizui n. sp. from paraguay and notes on T. leviterminalis Siddiqi, Mukherjee & Dasgupta from Japan (Nematoda: Tylenchida: Telotylenchidae). Systematic Parasitology 51(3), 171-177. https://doi.org/10.1023/A:1014550816738.
Tandingan, I. C., Prot, J. C., & Davide, R. G. (1996). Influence of water management on tolerance of rice cultivars for Meloidogyne graminicola. Fundamental and Applied Nematology 19(2), 189-192. https://www.ukdr.uplb.edu.ph/journal-articles/3539.
Tram, T. T. T., Huy, N. G., & Phen, T. V. (2023). Survey on the population and composition of plantparasitic nematodes parasitic on sugarcane in Phung Hiep district, Hau Giang province. Journal of Plant Protection 4, 36-45. https://doi.org/10.31817/vjas.2024.7.1.02.
Win, P. P., Kyi, P. P., Maung, Z. T. Z., & De Waele, D. (2013). Population dynamics of Meloidogyne graminicola and Hirschmanniella oryzae in a double rice-cropping sequence in the lowlands of Myanmar. Nematology 15(7), 795-807. https://doi.org/10.1163/15685411-00002719.
Yeates, G. W., Bongers, T., De Goede, R. G., Freckman, D. W., & Georgieva, S. S. (1993). Feeding habits in soil nematode families and genera-an outline for soil ecologists. Journal of Nematology 25(3), 315-331.